Vùng hạ lưu sông Vu Gia đối diện thảm kịch “chết khát”
|
- Nếu nước sông ĐăkMi chuyển về sông Thu Bồn thay vì sông Vu Gia như trước thì cả vùng hạ lưu gồm Đà Nẵng, Hội An, Điện Bàn, Đại Lộc… sẽ “chết khát”.
Ngừng nhà máy nước Cầu Đỏ, Đà Nẵng sẽ "chết khát"
Nguy cơ xảy ra một thảm kịch môi trường cho khu vực hạ lưu sông Vu Gia gồm TP Đà Nẵng và các địa phương của tỉnh Quảng Nam như Hội An, Điện Bàn, Đại Lộc… đang được UBND TP Đà Nẵng cảnh báo thông qua hàng loạt báo cáo gửi các bộ, ngành trung ương về việc xây dựng công trình thuỷ điện ĐăkMi 4 tại huyện Phước Sơn (Quảng Nam).
Trong báo cáo mới nhất gửi các bộ: Công thương, Tài nguyên – Môi trường…, UBND TP Đà Nẵng cho hay, tình trạng thiếu nước đối với khu vực này sẽ rất nghiêm trọng nếu Nhà máy thủy điện ĐăkMi 4 vận hành như thiết kế ban đầu.
Không dưới 40.000 dân, hàng chục ngàn hecta lúa, hoa màu sẽ thiếu nước. Đặc biệt, Nhà máy nước Cầu Đỏ, nguồn cung cấp nước chính cho TP Đà Nẵng sẽ phải ngừng hoạt động vì bị nhiễm mặn...
Ông Bùi Thọ Ninh, Trưởng phòng Kỹ thuật (Công ty Cấp nước Đà Nẵng) cho hay, Nhà máy nước Cầu Đỏ hiện cung cấp 120.000m3 nước sạch/ngày (sắp tới sẽ nâng lên 170.000m3/ngày), đồng thời cung cấp nước thô cho Nhà máy nước Sân bay với công suất 30.000m3/ngày.
Trong khi đó, tổng lượng nước sạch các nhà máy cung cấp cho Đà Nẵng hiện vào khoảng 155.000m3/ngày. Có nghĩa, nếu Nhà máy nước Cầu Đỏ ngừng hoạt động thì hầu như cả Đà Nẵng sẽ “chết khát”.
Nguyên do là đơn vị tư vấn dự án thuỷ điện ĐăkMi 4 đã có sự nhầm lẫn tệ hại khi thực hiện nguyên tắc “trả nước về sông cũ” trong việc thiết kế xây dựng, vận hành nhà máy này. Theo đó, dòng nước cơ bản sông ĐăkMi được tính toán chuyển về sông Thu Bồn để phát điện, sau đó chảy về sông Vu Gia.
Theo đánh giá của lãnh đạo Sở Nông nghiệp – Phát triển nông thôn và Chi cục Thuỷ lợi Đà Nẵng thì đây là một sai lầm rất nghiêm trọng. Tuy có một lượng nhỏ nước sông Thu Bồn chảy về sông Hàn (Đà Nẵng) qua sông Vĩnh Điện (Quảng Nam) nhưng nguồn nước này không sử dụng được do sông Vĩnh Điện bị nhiễm mặn quanh năm.
Báo cáo của UBND TP Đà Nẵng nhấn mạnh: “Nếu nước của thủy điện ĐăkMi 4 đổ về sông Thu Bồn sẽ gây ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng từ tháng 1 đến tháng 9 hằng năm ở hạ lưu sông Vu Gia, bao gồm TP Đà Nẵng và TP Hội An, các huyện Điện Bàn, Đại Lộc của tỉnh Quảng Nam”.
Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty Cấp nước Đà Nẵng Bùi Thọ Ninh cho biết thêm, vào tháng 7/2008, khi tiến hành chặn dòng để tích nước vào hồ thuỷ điện A Vương 1 đã gây ra đợt thiếu nước nghiêm trọng ở hạ lưu sông Vu Gia khiến khoảng 10.000ha đất nông nghiệp bị hạn hán. Riêng Công ty Cấp nước Đà Nẵng phải huy động trạm bơm dự phòng ở An Trạch để chống nhiễm mặn cho Nhà máy nước Cầu Đỏ nhưng vẫn không khắc phục nổi.
“Trong khi đó, dòng cơ bản của thuỷ điện A Vương mới chỉ bằng 1/3 dòng cơ bản của thuỷ điện ĐăkMi 4. Cho nên, nếu chuyển toàn bộ nước sông ĐăkMi về sông Thu Bồn mà không đổ thẳng về sông Vu Gia như trước thì cả một vùng rộng lớn gồm Đà Nẵng, Hội An, Điện Bàn… chỉ còn cách ra múc nước biển về lọc để uống thôi!” – ông Bùi Thọ Ninh cảnh báo. Nắn dòng sông ĐăkMi là phạm luật UBND TP Đà Nẵng đề nghị Bộ Công thương chỉ đạo chủ đầu tư dự án thủy điện ĐăkMi 4 là Tổng Công ty Đầu tư phát triển đô thị và KCN Việt Nam (Idico) phải bổ sung thiết kế cống điều tiết qua thân đập của thủy điện ĐăkMi 4, để chuyển trả dòng nước cơ bản sông ĐăkMi về lại Vu Gia thay vì đổ về sông Thu Bồn như thiết kế ban đầu. Hải Châu |
||
12/06/2009 1:24
|
Xảy ra thảm họa môi trường
|
|
|
Ông Huỳnh Vạn Thắng - Phó giám đốc Sở NN-PTNT TP Đà Nẵng cho biết, sau cuộc họp khẩn ngày 11.6 tại Hà Nội về nguy cơ thiếu nước trầm trọng tại các huyện Đại Lộc, Điện Bàn và TP Đà Nẵng, nếu thủy điện Đăkmi 4 chuyển nguồn nước của Vu Gia về sông Thu Bồn, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Hữu Hào kết luận: "Sau khi thủy điện Đăkmi 4 hoàn thành, lượng nước xả về hạ du sông Vu Gia phải không xấu hơn so với tự nhiên. Vụ Năng lượng của Bộ lập tổ chuyên gia, giúp Bộ có phương án trả lời 2 địa phương Đà Nẵng và Quảng Nam".
Theo ông Thắng, đang có sự khác nhau trong cách tính lượng nước xả xuống Vu Gia trong mùa kiệt, giữa chủ đầu tư là Tổng công ty đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp VN (IDICO) và hai địa phương thụ hưởng nguồn nước. Mặt khác, bên chủ đầu tư chỉ tính đến năm 2010 với lượng nước ít hơn nhiều so với dự phóng đến năm 2020 của Đà Nẵng và Quảng Nam. Khi ấy, theo phê duyệt của Chính phủ, vùng Đại Lộc, Điện Bàn và Đà Nẵng có đến 3 triệu người, nhiều khu công nghiệp, vùng nông nghiệp sử dụng nguồn nước từ dòng Vu Gia.
Hồi tháng 7.2008, khi thủy điện A Vương 1 chặn dòng tích nước, đã gây ra đợt hạn hán nặng cho 10.000 ha đất nông nghiệp ở hạ lưu sông Vu Gia và nạn nhiễm mặn cao tại Nhà máy nước Đà Nẵng. Tại tờ trình gửi Thủ tướng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Văn Minh nhấn mạnh: "Dòng cơ bản của A Vương chỉ bằng 1/3 dòng cơ bản của Đăkmi 4. Rõ ràng, khi chuyển nước sông Vu Gia về sông Thu Bồn, thảm họa môi trường và bất ổn xã hội sẽ xảy ra".
Đ.N.K
|
Phản hồi bài “Xây dựng thủy điện ở miền Trung - Sai một ly, đi một dặm”: Trả nước cho sông Vu Gia |
|
Thứ bảy, 13/06/2009, 02:09 (GMT+7) |
|
Tại Hà Nội, Bộ Công thương vừa tổ chức cuộc họp tìm biện pháp giải quyết tình trạng kiệt nước tại hạ nguồn sông Vu Gia do việc chặn dòng của Nhà máy Thủy điện Đăk Mi 4 (Báo SGGP số ra ngày 12-6 đã thông tin chi tiết). Là người tham dự cuộc họp này, ông Huỳnh Vạn Thắng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT TP Đà Nẵng, đã dành cho PV Báo SGGP một cuộc trao đổi ngay khi vừa về tới Đà Nẵng. * Ông Huỳnh Vạn Thắng: Theo tính toán của UBND TP Đà Nẵng về nhu cầu nước ở hạ lưu sông Vu Gia, tổng lưu lượng yêu cầu, bao gồm dòng chảy để đẩy mặn, duy trì dòng chảy kiệt; cho nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, dịch vụ hiện tại là 84,19m3/s và 110,94m3/s đến năm 2020. Theo tính toán cân bằng nước, trong đó đã tính đến nguồn nước nội thủy của TP Đà Nẵng, do chuyển nước ra khỏi lưu vực nên khi Nhà máy Thủy điện Đăk Mi 4 đi vào hoạt động thì tình hình thiếu nước ở hạ lưu sông Vu Gia là rất nghiêm trọng. Đại diện Viện Quy hoạch thủy lợi (Bộ NN-PTNT), đơn vị lập báo cáo cân bằng nước và đánh giá hiệu quả, lợi ích ở hạ lưu cho rằng: tại thời điểm lập dự án, dung tích các hồ chứa thủy điện để sau này cấp nước bù lại cho sông Vu Gia rất lớn, nên lượng nước vẫn đáp ứng nếu chặn dòng thủy điện Đăk Mi 4. Tuy nhiên, trong lúc lập quy hoạch và lập dự án thì một số dung tích các hồ chứa bị cắt giảm nhiều nên tình trạng này sẽ gây thiếu nước nghiêm trọng tại hạ lưu. Đại diện Bộ TN-MT cũng đã có ý kiến tương tự. Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ Công thương chỉ đạo thành lập gấp một tổ chuyên gia gồm đại diện các bộ, ngành, địa phương để tính toán kỹ việc xây cống qua thân đập trả nước sông Đăk Mi về lại sông Vu Gia. Ngoài ra, về lâu dài, để đảm bảo nguồn nước hạ lưu sông Vu Gia, Bộ Công thương sẽ kiến nghị Chính phủ giao Bộ NN-PTNT nghiên cứu, lập dự án xây dựng một số hồ chứa để cung cấp nước cho hạ lưu sông Vu Gia, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. HÀ MINH thực hiện |
Thứ Sáu, 12/06/2009, 08:39 (GMT+7)
Tính toán trả lại nguồn nước cho sông Vu Gia
TT(Đà Nẵng) - Sáng 11-6, Bộ Công thương đã có cuộc họp với các cơ quan chức năng để bàn biện pháp giải quyết việc thiếu nước cho vùng hạ lưu sông Vu Gia sau khi thủy điện Đak Mi 4 đi vào hoạt động.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Huỳnh Vạn Thắng, phó giám đốc Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn TP Đà Nẵng, cho biết về cơ bản Bộ Công thương đồng ý với kiến nghị của UBND TP Đà Nẵng về việc phải trả lại nước cho sông Vu Gia.
Theo đó, các bên sẽ thành lập một tổ chuyên gia liên bộ, ngành để tính toán lượng cân bằng nước, qua đó đi đến thống nhất vấn đề trả lại bao nhiêu lưu lượng nước cho sông Vu Gia. Theo tính toán mới nhất của UBND TP Đà Nẵng, việc nước của thủy điện Đak Mi 4 đổ về sông Thu Bồn sẽ làm hơn 1,7 triệu dân cùng 20.000ha đất nông nghiệp vùng hạ lưu sông Vu Gia của hai địa phương Đà Nẵng và một phần Quảng Nam bị thiếu nước nghiêm trọng từ tháng 1 đến tháng 9 hằng năm.
Đ.NAM
Sông Vu Gia là một sông lớn ở phía Bắc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam. Sông bắt nguồn từ vùng núi ở phía Tây Nam của tỉnh Quảng Nam và ở phía Bắc của tỉnh Kon Tum. Phần thượng nguồn ở Phước Sơn được gọi là Đăk Mi, sông chảy theo hướng Nam lên Bắc. Khi qua địa bàn phía Đông huyện Nam Giang, sông được gọi là sông Cái. Tại đây, nó nhận một chi lưu lớn ở phía Tây (tả ngạn), đó là sông Giằng. Bắt đầu khi chảy sang huyện Đại Lộc, sông được gọi là Vu Gia và có dòng chảy theo hướng Đông-Tây. Sông Vu Gia chảy đến địa phận xã Đại Hòa ở phía Tây Đại Lộc thì tách ra làm hai dòng, một là sông Yên chảy lên phía Bắc hội lưu với sông Cầu Đỏ, một đi về phía Nam hội lưu với sông Thu Bồn.
Đầu năm 2001, sông Vu Gia tại địa phận xã Đại Cường, huyện Đại Lộc đã tạo ra một dòng chảy mới hội lưu vào sông Thu Bồn và chuyển gần hết lượng nước của mình qua dòng mới đó vào sông Thu Bồn. Việc này làm giảm lượng nước của phân lưu đổ vào sông Yên, và từ đó dẫn tới thiếu nước cho sông Yên và sông Hàn. Các ruộng luống ở phía Bắc Quảng Nam trở nên bị khô hạn trong khi nước mặn từ biển đã thâm nhập vào sông Hàn gây khó khăn cho việc khai thác nước sinh hoạt của thành phố Đà Nẵng.[1] Tỉnh Quảng Nam đã phải xây một con đập kiên cố để chỉnh dòng chảy của Vu Gia về như cũ.[2]
Sông Vu Gia chảy trong địa bàn núi và trung du, do đó có nhiều tiềm năng thủy điện. Hiện ngành điện lực Việt Nam đang dự tính các dự án thủy điện sau trên sông Vu Gia:
Thủy điện A Vương, công suất lắp máy 210 MW;
Thủy điện Sông Boung 2, 100 MW;
Thủy điện Sông Boung 4, 220 MW;
Thuỷ điện Sông Giằng, 60 MW;
Thủy điện Đak Mi 1, 255 MW;
Thủy điện Đak Mi 4, 210 MW;
Thủy điện Sông Côn 2, 60 MW.
- Đăng nhập để gửi bài bình luận
